Meltem Yılmaz

Meltem Yılmaz

[email protected]

Eleştiri ya da öneri değil; beden aşağılama

15 Şubat 2021 - 19:45 - Güncelleme: 15 Şubat 2021 - 20:48

“Tatlım, haddim değil ama bence badem göz estetiği yaptırman lazım.”

Bu yorum geçen haftalarda bir YouTube videoma yapıldı. "Badem göz estetiği de nedir?" derseniz; son dönemde popüler olan, “gözleri çekikleştiren” bir operasyon. Bu tarz yorumlar bana çok sık yapılmasa da diğer içerik üreticilerin paylaşımlarında sıklıkla gördüğüm bir yorum tarzıydı. “Kilolusun, bence kilo vermelisin”, “Boyun çok kısa”, “Burnunu yaptırmayı düşünmüyor musun?” en sık denk geldiklerim bunlar.

“Haddim değil kısmını doğru düşünmüşsünüz, bence sorulmadığı sürece kimseye estetik tavsiyesi vermemeliyiz, sevgiler” diye bir cevap yazdım. Bu yanıtı kişisel bir alınganlıkla değil, toplumsal bir sorun olarak gördüğüm için yazdım. Gerçekten de ne haddimize acaba? Yüz yüze geldiğimiz bir insana direkt bunu söyleyebilir miyiz? Sosyal medyada neden böyle bir hak görüyoruz kendimizde? Bu tarz bir yoruma “tatlım” ifadesi ekleyince sorun ortadan kalkıyor mu?

Gözlerim çekik olsun diye ameliyat masasına yatmak, hiç aklıma gelmezdi. Yani gözlerimle bir derdim yoktu. Ama bu yorum geldikten sonra bir şey mi var diye aynada gözlerime baktığımı fark ettim. Sinsice aklıma girmişti! Gerçekten de yorum yapılan yeriyle ilgili takıntısı olan ve belki de bunu dert edinen birine yapılsaydı ne hissederdi acaba? 

Örneği kendimden vermek istedim. Bana yapılan yorumdan farklı olarak; çok daha ağır, alaycı, aşağılayıcı, hatta hakaret suçu kapsamına giren yüzlercesini gördüm yoksa... “Body shaming” yani "beden aşağılama", standart güzellik algısının dışında görülen insanlara uygulanan baskı olarak tanımlanıyor. Siber zorbalık kapsamına da giriyor. Elbette ki erkeklere de yapılıyor ama kadınların çok daha fazla maruz kaldığı kesin! Genel bir güzellik algısı hep vardı, evet. Beyaz ten modayken, bronzluk moda oldu, sonra tekrar bronzluktan kaçmaya başlanıldı; çok zayıf olmak güzel görülmezken, sıfır beden modası geldi, sonra o da bitti... Ancak güzellik algısı günümüzdeki kadar hızlı hiç değişmedi sanırım. Estetik trendleriyle sürekli değişen, sosyal medyayla çok çabuk yayılan ve çoğu zaman alenen baskı unsuru olan bir güzellik algısı var artık. Bundan üç sene önce “çekik göz modası” yokken, bugün çekik göz estetiği baskısı bile var...

Gözlemlediğim kadarıyla, çoğunlukla kilo üzerinden bir baskı var sosyal medyada. “Çok kilolusun!” Kime göre, neye göre çok kilolu? Eğer öyleyse; sence kendisi bunun farkında değil mi, yazmasan bilmeyecek mi? Bundan sana ne? Yolda gördüğün birine bunu söylüyor musun? Yeni tanıştığın birinin yüzüne “Merhaba, çok kilolusun!” mu diyorsun? Bu yoruma karşı cevap verenlere gelen yanıt da genelde şöyle: “Bu işi yapıyorsanız eleştiriye açık olacaksınız... Yok ben eleştiri istemiyorum diyorsanız, yapmayacaksınız...” Sosyal medyada göz önünde olan herhangi birine her aklınızdan geçeni söyleyebilir misiniz yani? Bir insanın fiziksel özellikleri, hele ki doğuştan gelen özellikleri (burnu, gözü, boyu...) eleştiri unsuru olabilir mi? Yoksa beden aşağılamaya “eleştiri” kılıfı mı geçiriyorsunuz? Birinin düşüncesine karşı fikrinizi yazabilirsiniz, "Bence öyle değil, böyle..." dersiniz; ama vücudunu eleştirmek de nedir?

Bu arada, “Çok kilolusun” yorumlarının yanı sıra “Çok zayıfsın, kilo al”; “Estetik yaptır”ın yanı sıra “Her yerini yaptırmışsın, estetik güzeli” yorumları da havada uçuşuyor. Bu insanlara yaranmak imkansız yani. Merak ediyorum, neden böyle şeyler yazma ihtiyacı duyuyorlar, nasıl bir motivasyonla yazıyorlar? Acaba başka şeylere takıyorlar da bunları insanların moralini bozmak için özellikle mi düşünüp yazıyorlar? Bu kötülükten besleniyorlar mı? Ya da kendileri de "body shaming" mağduru da bu kötülüğü yayıyorlar mı? Kimileri kıskançlıktan diyor... Nedenini bilemiyorum, ancak yazanlar açısından büyük bir sorun olduğu çok açık. Bu arada, bu yorumların çoğunlukla "fake" olarak adlandırabileceğimiz fotoğrafsız hesaplardan yapılması da dikkat çekici. Kendileri de yaptıkları yorumlardan utanıyor olabilirler mi?

Bir yandan da bu yorumlardan etkilenmemeyi nasıl başarırız diye düşünüyorum... Sanırım çözümü; yorumları kişiselleştirmemek, herkese yapıldığını fark etmek, üzerinde durmamak, görmezden gelmek ya da gerekli cevabı verip geçmek.

YORUMLAR

  • 0 Yorum